Ενας συγχρονος ΛΕΩΝΙΔΑΣ.....Δυστυχως ειναι Ισλανδος...

Αλλαγή σκηνικού στην Ισλανδία

Η Ισλανδία είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα, αν και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωζώνης, η οποία χειρίστηκε την οικονομική κρίση του 2008 με το δικό της, διαφορετικό, και εν τέλει περισσότερο επιτυχημένο τρόπο. Εν συντομία, αντί να υποστεί τις συνέπειες ενός κολοσσιαίου δανεισμού όπως έκανε η Ιρλανδία και η Ελλάδα, άφησε τις τέσσερις μεγαλύτερες ιδιωτικές της τράπεζες να καταρρεύσουν, τις κρατικοποίησε για ένα διάστημα μέχρι να τις ξαναπουλήσει σε ιδιώτες, και μετά από δυο επιτυχημένα δημοψηφίσματα αρνήθηκε να εγγυηθεί τα δάνεια των τραπεζών και τις καταθέσεις των αλλοδαπών καταθετών. Η κίνηση αυτή γλύτωσε τους πολίτες από ένα βάρος ίσο με εννιά φορές το ισλανδικό ΑΕΠ (τόσα ήταν τα χρέη των τραπεζών) και από περίπου 4 δις ευρώ, που ήταν συνολικά το κούρεμα των κατά κύριο λόγο Βρετανών και Ολλανδών καταθετών. Επιπλέον έφτιαξε καινούργιο Σύνταγμα με τη συμμετοχή όλων των πολιτών και έστειλε τον προηγούμενο Πρωθυπουργό και αρκετούς τραπεζίτες να λογοδοτήσουν στα δικαστήρια, άσχετο αν στο τέλος ξέφυγαν με κατηγορίες για δευτερεύοντα ζητήματα.

Η κατάρρευση των τραπεζών, κυριολεκτικά μέσα σε μια βδομάδα, προκάλεσε την κατάρρευση του νομίσματος, φούντωσε τον πληθωρισμό και εκτόξευσε την ανεργία στο 10% από περίπου 2% που ήταν πριν το 2008, αναγκάζοντας την τότε κυβέρνηση να στραφεί για δανεικά στο ΔΝΤ με $2.1 δις δολάρια και τις σκανδιναβικές χώρες, με άλλα $2.4 δις.

Η κεντροαριστερή κυβέρνηση που προέκυψε από τις εκλογές της 25ης Απριλίου του 2009 κατόρθωσε να υποστρέψει την κατάσταση, υιοθετώντας σύντομα κεϋνσιανές πολιτικές, όπως αυστηρά περιοριστικά μέτρα στην κίνηση των κεφαλαίων, μέτρο το οποίο βρίσκεται ακόμα σε ισχύ, και υποτίμηση της ισλανδικής κορώνας κατά 50% περίπου. Πέντε χρόνια μετά η ισλανδική κορώνα εξακολουθεί να είναι υποτιμημένη κατά 25%-35%. Τα αποτελέσματα φάνηκαν γρήγορα και ήταν αρκετά ενθαρρυντικά. Η ανεργία υποχώρησε σταδιακά στο 5.5% όπου βρίσκεται σήμερα, η οικονομία άρχισε ήδη από το 2011 να κινείται ανοδικά με ρυθμούς της τάξης του 2%-3%, το έλλειμμα κατέβηκε από το 10% το 2009-2010 στο 3.4% το 2012, οι εξαγωγές άρχισαν να αυξάνουν, ενώ από τις αρχές του 2012 η Ισλανδία ήταν πίσω ξανά στις αγορές. Όσο για τα εξωτερικά χρέη αυτά πληρώνονταν στην ώρα τους και κάποιες φορές, μάλιστα, πριν απ’ αυτήν.

Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι όλα έβαιναν καλώς στο τολμηρό αυτό νησί. Το ότι δεν ήταν έτσι ακριβώς φάνηκε στις προχθεσινές εκλογές της 27ης Απριλίου, όπου οι ψηφοφόροι καταπόντισαν τον κυβερνητικό συνασπισμό των σοσιαλδημοκρατών, οι οποίοι έχασαν τις 11 από τις 20 έδρες, και ξανάφεραν πίσω με υψηλά ποσοστά τον προηγούμενο κεντρο-δεξιό συνασπισμό, δηλαδή, το κόμμα της Ανεξαρτησίας και το Προοδευτικό κόμμα με 19 έδρες έκαστο, αυτόν ακριβώς που τους είχε φέρει σ’ αυτή την κατάντια. Ήταν από αχαριστία και αγνωμοσύνη προς την κυβέρνηση; Όχι ακριβώς.

Μπορεί οι δείκτες της χώρα να είχαν πάρει την ανιούσα, δε συνέβη όμως το ίδιο και με τους κατοίκους, οι οποίοι όλο αυτό το διάστημα είδαν τα εισοδήματά τους να μειώνονται ως και το μισό, (19% από το 2007 σε ισλανδικές κορώνες, και 50% σε δολάρια), τις τιμές των εισαγόμενων κυρίως προϊόντων λόγω υποτίμησης της κορώνας και του πληθωρισμού να αυξάνονται αναλόγως, τους φόρους να πολλαπλασιάζονται, (ως και 100 καινούργιοι φόροι επιβλήθηκαν), τις κοινωνικές δαπάνες να μειώνονται, (προαπαιτούμενα του ΔΝΤ λόγω του δανείου), και τις δόσεις των δανείων τους, κατά κύριο λόγο οικιστικών, να εκτοξεύονται, οδηγώντας ως και το 40% των νοικοκυριών σε αδυναμία πληρωμών. Ο λόγος είναι ότι οι περισσότεροι Ισλανδοί είχαν δανειστεί είτε σε ξένο νόμισμα, είτε με επιτόκια συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό, επιλογές που αποδείχτηκαν μοιραίες μιας και ο πληθωρισμός ανέβαινε και η κορώνα σε σχέση με τα ξένα νομίσματα έχανε την αξία της σε σημαντικό βαθμό.

Τα δυο κεντρο-δεξιά κόμματα, που τελικά επικράτησαν, κατέβηκαν στις εκλογές με αρκετές υποσχέσεις και με δώρα ιδιαίτερα ελκυστικά, όπως τερματισμό των περιορισμών στην κίνηση των κεφαλαίων, μείωση των φόρων, αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων, διαγραφή του 20% των οικιστικών δανείων, περισσότερες επενδύσεις από το εξωτερικό και προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης.

Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό. Μέρος της εκλογικής τους επιτυχίας σίγουρα αποδίδεται και στον ισχυρό ευρωσκεπτικισμό τους, ο οποίος ήρθε και συντονίστηκε με τις διαθέσεις και της πλειοψηφίας των Ισλανδών, οι οποίοι σε ποσοστό 75% δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν να συσφίξουν περαιτέρω τις σχέσεις τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως προσπάθησε να κάνει η προηγούμενη κυβέρνηση, όταν ξεκίνησε το 2009 τις ενταξιακές συνομιλίες. Ειδικά για το Προοδευτικό κόμμα, η εκλογική του εκτόξευση, από τις 9 στις 19 έδρες, οφείλεται στη σθεναρή στάση που κράτησε στα δικαστήρια όταν εναντιώθηκε στην αποζημίωση των ξένων καταθετών της Icesave, σε αντίθεση με την απερχόμενη κυβέρνηση που είχε φανεί διατεθειμένη να διαπραγματευθεί και να υπαναχωρήσει.

Οutsider των εκλογών αποδείχτηκε το κόμμα των πειρατών το οποίο ξεπέρασε το όριο του 5% και από τη νέα σύνοδο θα εκπροσωπείται στη βουλή με 3 νέους βουλευτές.

Το θαύμα της Ισλανδίας!!!

Το θαύμα της Ισλανδίας!!!

Πάνε λοιπόν 4-5 χρόνια από τότε που η Ισλανδία έγινε η πρώτη χώρα που “κατέρρευσε”, ως επακόλουθο της σκηνοθετημένης “κρίσης”. Τα μετέπειτα γεγονότα έδειξαν οτι η Ισλανδία ήταν απλώς το πειραματόζωο πάνω στο οποίο έγινε το  μεγάλο πείραμα για το πως διαλύεις εν μια νυκτί μια χώρα με υψηλό βιοτικό και κοινωνικό επίπεδο.Πώς όμως η Ισλανδία αντιμετώπισε το κραχ και σε τί κατάσταση βρίσκεται σήμερα;...

*  Νέο Σύνταγμα από τους πολίτες

Με μια πρωτοφανή για τη σύγχρονη Ευρώπη συλλογική διαδικασία και συμμετοχή των πολιτών αναθεώρησε πλήρως το Σύνταγμά της. Το νέο σύνταγμα εκπονήθηκε από μια Συντακτική Συνέλευση την οποία αποτελούσαν 25 πολίτες οι οποίοι εκλέχθηκαν με καθολική ψηφοφορία ανάμεσα σε 522 υποψηφίους. Προβλέπει το δικαίωμα στην πληροφόρηση, την πρόσβαση του κοινού στα επίσημα έγγραφα (άρθρο 15), τη δημιουργία μιας επιτροπής για τον έλεγχο της λογοδοσίας της κυβέρνησης (άρθρο 63), το δικαίωμα για άμεσες διαβουλεύσεις (άρθρο 65). Μόλις το 10% των ψηφοφόρων μπορεί να ζητήσει δημοψήφισμα για νόμους που ψήφισε η Βουλή, καθώς και για το διορισμό του πρωθυπουργού από το Κοινοβούλιο.

*  Surprise! 

Η Ισλανδία δεν έσωσε καμμία χρεωκοπημένη Τράπεζά της
Τη στιγμή που στις υπόλοιπες χώρες οι Τράπεζες διασώθηκαν με τα λεφτά των φορολογουμένων, στην Ισλανδία έγινε ακριβώς το αντίθετο: Η Ισλανδία άφησε τις Τράπεζες να χρεωκοπήσουν (όπως κάθε ιδιωτική εταιρεία) και επιπλέον θέσπισε νέους και πολύ αυστηρούς κανόνες που ισχυροποίησε το δίχτυ ασφαλείας των πολιτών απέναντί τους. Τη στιγμή που όλοι οι άλλοι είχαν σαν πρώτο μέλημα την “αποπληρωμή των διεθνών πιστωτών” η Ισλανδία επέβαλε ένα αυστηρότατο προσωρινό πλαίσιο ελέγχου διακίνησης των κεφαλαίων.

*  Oι υπεύθυνοι στην ψειρού

Η Ισλανδική δικαιοσύνη δίκασε και έστειλε στη φυλακή πολιτικούς, τραπεζίτες και όποιον άλλον συμμετείχε στο πάρτυ, την κλεψιά και τη ρεμούλα.  Βέβαια, καμμία σχέση με το απίστευτο ελληνικό μπουρδέλο και το τι εχει γίνει εδώ τα τελευταία 30 χρόνια. Ένας ειδικός εισαγγελέας λοιπόν, με τις απαραίτητες υποδομές στην άμεση διάθεσή του, ανέλαβε την δικαστική διερεύνηση των ενόχων για την κρίση, και έστειλε στη Δικαιοσύνη τους τραπεζίτες, τους κερδοσκόπους και όποιον "τσέπωσε" καθ΄οιονδήποτε τρόπο δημόσιο χρήμα. Επίσης ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στα αδικήματα όλων εκείνων που προκάλεσαν την κατάρρευση του ισλανδικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στην προσπάθειά του αυτή είχε τη συνδρομή πρώην υψηλόβαθμων αστυνομικών που ήταν ειδικοί στον εντοπισμό επικίνδυνων εγκληματιών και άλλων...

*  Νέα Κοινωνική Πολιτική

Ψηφίστηκαν αυστηρότατοι νόμοι που αύξησαν θεαματικά την προστασία του κοινωνικού συνόλου από μελλοντικά παρόμοια φαινόμενα. Ήδη η Ισλανδία κατέχει το αυστηρότερο “δίχτυ κοινωνικής προστασίας” των πολιτών της από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο. Ακόμα, έχει πλέον τους ισχυρότερους νόμους για θεσμούς όπως η ελευθερία της πληροφόρησης παγκοσμίως! Το νέο Σύνταγμα προβλέπει επίσης την ανάπτυξη μιας οικονομίας στηριγμένης σε συντριπτικό ποσοστό σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

*  Τα αποτελέσματα

Το φοβερό είναι οτι με όλα αυτά, η Ισλανδία όχι μόνο δεν έχει πλέον ύφεση αλλά έχει κάνει εντυπωσιακή οικονομική πρόοδο:  Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σε ύφεση, η Ισλανδία παρουσίασε ρυθμό ανάπτυξης 2,1% το 2011 και 2,7% για το 2012, με το ποσοστό ανεργίας να είναι μόλις 6%!!! Η χώρα μάλιστα κατάφερε να κάνει πρόωρη αποπληρωμή του χρέους της προς το ΔΝΤ. Ακόμα και το ίδιο το ΔΝΤ (που προηγουμένως είχε “προβλέψει” καταστροφή) αναγκάστηκε να χαρακτηρίσει την Ισλανδία ως “ένα σημαντικό μάθημα στους καιρούς της οικονομικής κρίσης”.

Το οικονομικό θαύμα της Ισλανδίας εξηγείται με τα παρακάτω απλά λόγια του Προέδρου της Ισλανδίας, Olafur Grímsson:

 - “Η διαφορά είναι ότι στην Ισλανδία αφήσαμε τις τράπεζες που αδυνατούσαν να ανταποκριθούν να χρεωκοπήσουν. Όπως θα γινόταν με κάθε ιδιωτική εταιρεία. Εμείς δεν δώσαμε χρήματα των φορολογουμένων για να τις σώσουμε. Το κράτος και οι πολίτες δεν έχουν καμιά υποχρέωση να αναλαμβάνουν την ευθύνη αυτή”.